Farklı üniversitelerden oluşan bilim ekibi, uzayda bir milyondan fazla galaksinin renk ve pozisyonlarını sınıflandırarak bir üç boyutlu evren haritası oluşturuyor.

Üç boyutlu haritanın oluÅŸturulmasında, araÅŸtırmacılar her galaksinin birbirleriyle ve Dünya’ya olan uzaklıklarını hesaplamak zorunda.

Bu zorlu hesaplam şöyle yapılıyor; her bir galaksinin spektrumdaki yeri temel alınıyor ve evren geniÅŸlerken bu galaksiden Dünya’ya gelen ışık dalgalarının nasıl büküldüğü (aldığı yol) hesaplanıyor.

Araştırmacılar bu hesabın son derece uzun ve zahmetli bir süreç olduğuna işaret ediyor.
Bilim insanları, yüzbinlerce galaksinin teker teker hesaplanma gereÄŸi olmadan, otomatik olarak uzaklıklarının çıkarılabileceÄŸi bir algoritma geliÅŸtirdi. Uzmanlar en eski parlak kızıl galaksileri temel aldı, bunların renklerinde deÄŸiÅŸim hesaplanıyor ve böylece Dünya’ya olan uzaklıkları çıkarılabiliyor.

1 MÄ°LYONDAN FAZLA GALAKSÄ° Ä°ÅžLENDÄ°
Kanada’dan Dr. Chris Blake liderliÄŸindeki University of British Columbia ekibi, evrenin gelmiÅŸ geçmiÅŸ en kapsamlı haritasını oluÅŸturdu. Harita 1 milyondan fazla galaksiyi içeriyor ve bunların en uzağı Dünya’ya 5 milyar ışık yılı mesafede bulunuyor.

Dr. Nikhil Padmanabhan liderliğindeki Princeton University ekibi, 600 binden fazla galaksiyi inceleyerek 10 binden fazla spektrum hesabı gerçekleştirdi. Princeton ekibi, parlak kızıl galaksileri, galaktik renk/mesafe analizinde bir sabit değer olarak kullandı.

10 BÄ°N GALAKSÄ°DEN OLUÅžAN ‘CETVEL’
Adrian Collister ve Ofer Lahav önderliğindeki University of Cambridge ve University College London ekibi de, 10 bin temel galaksinin koordinatları, renkleri ve hesaplanmış uzaklıklarından oluşan bir bilgisayar algoritması oluşturdu; bu algoritma temel alınarak diğer onbinlerce galaksinin birbirleriyle uzaklıkları otomatikman hesaplanabiliyor. Böylece temel 10 bin galaksi bir cetvel olarak işlev görecek.

Bilim ekibi, galaksilerin evrendeki dağılımının matematiksel bir düzenini çıkarmaya çalışıyor. AraÅŸtırmayı yürüten uzmanlar, bu tür bir haritanın evrenin dev bir resmini vereceÄŸini belirtiyor. Böyle bir haritanın uzayın baÅŸladığı Big Bang’ten arta kalan ışımanın Kozmik Arkaplan Işıması gibi geniÅŸ bir resim sunacağı vurgulanıyor.

UZAY-ZAMAN NASIL GENÄ°ÅžLÄ°YOR

Böylece evren sadece birkaç yüzbin yıllık olarak varsayılan ‘kozmik arkaplan’daki yapılar, evrenin 8 milyar yaşındaki yapılarla karşılaÅŸtırılabilecek. Böyle bir harita sadece üç boyutlu olmakla kalmayacak, ayrıca evrenin zamanla geniÅŸlediÄŸi tezine dayandığından, bir dördüncü zaman boyutu olacak. Bu dördüncü boyut, sürekli birbirinren uzaklaÅŸan galaksilerin gerçek uzaklığın verecek, zira evren geniÅŸlediÄŸi için mesafeler her geçen saniye deÄŸiÅŸiyor. Bu dört boyutlu harita, evrenin uzay-zaman içinde nasıl evrildiÄŸini gösterecek.

BilindiÄŸi anlamda somut maddenin evrenin sadece yüzde 3 ila 4’üne denk geldiÄŸi, en az yüzde 25’inin kara madde, kalanının ise kara enerjiden oluÅŸtuÄŸu artık oturmuÅŸ bir veri olarak kabul ediliyor.

KOZMÄ°K SES DALGALARI
Big Bang’ten hemen sonra ortaya çıkan kozmik ses dalgaları da haritaya entegre edildi. Erken evrende fotonlar tarafından emildiÄŸi düşünülen bu dalgaların varlığı ilk kez geçen yıl keÅŸfedilmiÅŸti. Erken evren kabul edilen ilk 300 bin yıla ait ‘yankı’ları taşıyan bu kozmik ses dalgalarından, galaksilerin dağılımını anlamada istifade edilecek.

İlk 300 bin yıl zarfında evren yoğun ve kızmış bir top şeklindeydi. Erken evrende hidrojen atomları iyonize olarak, proton ve elektronlara ayrışıyordu. Bilim insanları kozmik ses dalgalarını da hesaba katarak, astronomik ölçümlerin kesinliğini artırmayı hedefliyor.

Kaynak: NTVMSNBC

Yorumlar (0)

Yorum yaz

Isim

E-posta

Baslik

Yorum

daha kucuk | daha buyuk

E-posta ile takip (sadece kayitli kullanicilar)

Okudum ve kabul ediyorum Kullanim sartlari.

Yorum Ekle